Gisteren, 16 februari 2012, heeft de gemeenteraad van Stein een belangrijk genomen. Een besluit met een zeer grote impact dat in sterke mate bepalend zal zijn voor met name de financiële toekomst van Stein en dat vele decennia zal doorwerken in onze begroting. En onze beleidsruimte zal bepalen, of liever gezegd : beperken. Aan dat besluit is veel voorafgegaan Ik heb daar zelf twee jaar van mogen meemaken Dat is wat mij betreft ook meer dan genoeg Heel erg verheffend is het namelijk niet geweest.
In mijn bijdrage heb ik eerst een aantal zaken willen verhelderen. Op de eerste plaats de vraag of D66 eigenlijk wel een zwembad wil Daarover zijn vorige week in de commissie immmers ook vragen gesteld. Ik heb daarop aangegeven dat D66 steeds voorstander is geweest van de bouw van een nieuw zwembad. Wij zijn ons er nadrukkelijk van bewust geweest dat het bestaande bad volkomen is verouderd en zo snel mogelijk moest worden gesloopt. Alleen hadden we bij een nieuw zwembad wel een ander financieel kader in gedachten dan ander partijen. Wij hebben ons steeds op het standpunt gesteld dat 400.000 euro wat ons betreft het maximum zou moeten zijn. Om die reden hebben wij ook steeds gepleit voor het onderzoeken van de mogelijkheid van publiek-private samenwerking. Dat had naar onze overtuiging de kosten behoorlijk kunnen drukken. Die mogelijkheid deed zich concreet voor toen Van der Valk aanklopte. D66 heeft er toen voor gepleit om het gesprek met Van der Valk aan te gaan Daarvoor heb ik destijds zelf nog een motie ingediend. Het college heeft destijds echter geweigerd daarop in te gaan.
Een tweede overweging daarbij was dat D66 niet zoveel vertrouwen heeft in overheidsondernemingen. De lange geschiedenis van het Steinerbos heeft aangetoond die aarzelingen zeer terecht zijn. En je kunt van Van der Valk zeggen wat je wil Maar ze weten wel hoe je dit zakelijk moet aanpakken. Daar kunnen we zeker nog veel van leren. Uiteindelijk heeft de raad een besluit genomen om het project Steinerbos maximaal voor één miljoen te willen financieren en vanaf dat moment was dat democratisch genomen besluit ook voor mij het uitgangspunt. Met die blik heb ik dus ook gekeken naar het voorstel dat we gisteren behandelden.
Een tweede punt is hoe D66 aankijkt tegen de contra-expertise die recent is uitgevoerd. Daarover werd door de coalitie nogal denigrerend gedaan in de zin van: als het resultaat je niet bevalt ga je het rapport afkraken. Ik heb daar het volgende van gezegd: Het rapport Koudijs is mede met onze instemming tot stand gekomen en bevat in mijn ogen veel waardevolle informatie. Het is goed dat er van buitenaf kritisch is gekeken naar een aantal berekeningen en dat er een externe maatlat naast is gelegd. Dat geeft het vertrouwen dat de voorbereiding zorgvuldig is geweest en dat is belangrijk. Echter, op één, in mijn ogen cruciaal punt laat het rapport het volledig afweten. Dat betreft hun analyse van de raming van de bezoekersaantallen van zwembad en park in de komende jaren Daarover zijn eerder in deze raad ook door ons grote twijfels geuit bij de cijfers van het college.
De cijfers in beeld.
2010 (r) 2011 (r) 2012 (b) 2013 (b) 2014 (b)
Binnenbad 67.000 66.000 70.00 82.00 100.00
Buitenbad - - - - - - - - 51.000
Park - - - - - - - - 62.000
Buitenbad+park 81.000 66.000 103.000 108.000 - -
Totaal 148.000 132.000 173.000 190.000 213.000
• t/m 2013 zijn de aantallen voor park + buitenbad steeds samen genomen, vanaf 2014 worden die gesplitstgesplitst
• Koudijs: raming buitenbad in 2014 totaal 32.500 bezoekers
Uit de cijfers komt naar voren dat in 2014 dus 45% meer bezoekers (totaal 65.000) dan in 2010 en 61% meer bezoekers ( totaal 81.000) dan in 2011 naar het zwembad moeten komen om het plaatje financieel kloppend te maken. En dat in een tijd van vergrijzing, ontgroening en krimp.
De onderzoekers van Koudijs reppen daarover echter met geen woord. Het enige wat ze hierover gezegd hebben is dat de raming voor het buitenbad te hoog was en door hen op 32.500 werd geschat in plaats van de 51.000 van het college. Toen ze expliciet hiernaar werd gevraagd gaven ze te kennen dat dit in een bedrijfsplan hard gemaakt moest worden en dat dit dus niet bij hun opdracht hoorde. Ze hebben zich daarom volledig gebaseerd op de cijfers die het college had aangereikt en zich daarbij onthouden van commentaar. Dat is vorige week nog eens expliciet door hen bevestigd. Mij is ondertussen ook duidelijk dat de onderzoekers daarover zeker een opvatting hebben maar dat ze daarover geen uitspraak hebben willen doen. Kennelijk hebben ze daaraan niet hun vingers willen branden. Op dit cruciale onderdeel keurt het college dus voor 100 procent zijn eigen vlees en dat maakt het rapport in mijn ogen onbruikbaar om de vraag te beantwoorden of bij de huidige opzet het kader van een miljoen kan worden gehaald.
Ik kan uiteindelijk dan ook geen andere conclusie trekken dan dat er door het college met niet realistische ramingen is gewerkt die vervolgens zijn aangevuld met nog wat extra papieren bezuinigingen. Op die manier is naar een sluitend resultaat toegewerkt dat daarmee echter wel volledig los komt te staan van de werkelijkheid. Het college realiseert zich dat terdege maar houdt hardnekkig vol dat het allemaal klopt. Men probeert er een jij-bak van te maken en zo wordt Stein een rad voor de ogen gedraaid.
Dit wat de inhoudelijke kant betreft.
Ik heb daarnaast ook nog eens gekeken naar het proces. Ik herinner me nog de toezegging van de toenmalige wethouder Coumans eind 2010 dat hij binnen enkele weken een rapport zou produceren dat we onder de kerstboom zouden kunnen bekijken. Daarvan hebben we hem toen kunnen weerhouden maar het geeft wel aan hoe sterk de behoefte was bij sommige bestuurders om kost wat kost een nieuw zwembad te willen bouwen. Voor mij is de soap echt begonnen toen de VVD door DOS werd omgekocht om binnen enkele uren nadat ze zich tegen het voorliggend plan heden gekeerd haar bezwaren in te slikken. Tijdens die bijeenkomst werd door het college ook ineens triomfantelijk een indoor-voetbalclub ten tonele gevoerd als potentieel gegadigde voor de tennishal. Nadien hebben we van die club nooit meer iets gehoord. Vervolgens kwam de heer Salden als kersvers wethouder zonder enig overleg met voorstellen om het Steinerbos inclusief de tennisbaan om te bouwen tot één groot parkeerterrein voor auto’s en bussen met een separate bosrijke toegangsweg. Hij was bereid om daartoe een groot aantal bomen te rooien. Daar heeft hij wijselijk van afgezien nadat de Stichting Chaos hierover een mini-referendum organiseerde waar een heldere Steinse opvatting uit naar voren kwam. Vervolgens werd aan de oppositie een contra-expertise toegezegd. Dat leek iedereen een goed weg. Samen een opdracht geformuleerd en samen een bureau geselecteerd. Tot dan toe alles prima en iedereen gelukkig..
Hoe het vervolgens cijfermatig uitpakte heb ik al geschetst. We zijn in mijn ogen geen stap verder gekomen. En dat is jammer, want als aannemelijk was geworden dat het zwembad er binnen een miljoen kon komen zou ik daaraan graag mijn medewerking hebben gegeven.
Het was overigens boeiend de terugkoppeling aan de fractievoorzitters mee te maken en ik wil daar toch nog even op terugkomen. Toen we de onderzoekers vroegen welke bezoekerscijfers ze hadden gebruikt om de inkomsten te ramen gaven ze te kennen dat ze die cijfers niet bij zich hadden. Ze waren met z’n tweeën helemaal uit Olst bij Zwolle gekomen en hadden die daar kennelijk laten liggen. Dat klonk op z’n minst niet helemaal geloofwaardig, zeker niet als je alles digitaal kunt opslaan. En ook het college dat er bij zat en de ambtenaren konden of wilden op dat moment niet aangeven welke cijfers aan de berekeningen ten grondslag lagen terwijl ze die toch zelf hadden aangeleverd. Plotseling geheugenverlies kennelijk. Toen we daarna schriftelijk om de cijfers vroegen heeft het twee volle weken geduurd voordat cijfers, die eerder aan het bureau waren verstrekt en dus al langer beschikbaar waren, aan ons konden worden verstrekt. Dat wekt niet echt vertrouwen. En toe we uiteindelijk de gegevens kregen werd mijn eerder vermoeden bevestigd.
Alles overziend moet ik op dit moment de conclusie trekken dat de gang van zaken rond de besluitvorming Steinerbos chaotisch is verlopen en daarnaast tot een grote kloof heeft geleid tussen coalitie en oppositie. De verhoudingen zijn hierdoor behoorlijk verhard. Dat werkt ook door in andere thema’s en dat is bar slecht met de bezuinigen die nu op ons afkomen. Daar zullen we, als we daar niets aan doen, zeker nog langer last van hebben. Het college en de coalitiepartijen hebben zichzelf in een positie gemanoeuvreerd waarin ze nog maar één kant uit kunnen. Daadkracht noemt de DOS dat maar zelf zie ik het toch meer als lemmingengedrag. Ik ben dan ook bang dat we vanavond een historische blunder zullen meemaken die ons nog lang zal opbreken.
We zien de contouren van zware bezuinigingen steeds duidelijk worden. Daar zit op dit moment geen woord Spaans bij. Als we straks de kanteling van de WMO gaan meemaken en we hebben onvoldoende middelen om onze burgers te compenseren, weten we waar het geld heen is gegaan
Als we dadelijk de WWVN gaan implementeren en geen geld en perspectief hebben voor de mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt weten we waar het geld naar toe is gegaan met de PVDA voorop. En als straks de huiseigenaren in Stein hun woning steeds minder waard zien worden maar wel meer OZB moeten betalen weten ze waarvoor dat bestemd is.
Ik vind het ook jammer dat niet gekeken is naar de mogelijkheid om in regionaal verband iets samen te doen. Ook Sittard-Geleen geeft te kennen haar zwembaden te willen saneren en we willen toch samen een mooie sportzone van de grond trekken. Daar lag toch een unieke kans om een mooi regionaal bad te bouwen met mooie perspectieven voor de exploitatie.
Het moge duidelijk zijn dat D66 geen enkele verantwoordelijkheid heeft willen nemen voor het voorstel dat nu op tafel ligt en dat D66 met grote zorg kijkt naar de toekomst van Stein.
Frustrerend en gelijktijdig gênant was de houding van wethouder Salden die zich in twee zinnen afmaakte van alles dat werd gezegd en van alle vragen die werden gesteld. Als je een meerderheid hebt hoef je kennelijk geen vragen meer te beantwoorden. Dat is democratie in Stein. Voor mij was dit een reden om een motie van afkeuring in te dienen die door de voltallige oppositie werd gesteund. Uiteraard werd die vervolgens door de coalitie verworpen maar het signaal dat hiermee werd afgegeven was duidelijk.
Frans van der Avert, raadslid voor D66 in Stein.
